LGMD Kas Hastalığı Türleri ve Genetik Temelleri
1. LGMD R1 – CAPN3 (Kalpain-3 Eksikliği)
- Semptomlar: Kas zayıflığı, özellikle kalça ve omuz çevresinde.
- Başlangıç Yaşı: Genellikle ergenlik dönemi.
- Tedavi Durumu: Givinostat ve gen tedavisi çalışmaları sürüyor.
2. LGMD R2 – DYSF (Disferlinopati)
- Semptomlar: Egzersiz sonrası kas ağrısı, kramp, güçsüzlük.
- Başlangıç Yaşı: Genellikle geç gençlik dönemi.
- Tedavi Durumu: Disferlin replasman tedavileri araştırılıyor.
3. LGMD R3-R6 – Sarkoglikanopatiler (SGCA, SGCB, SGCG, SGCD)
- Semptomlar: Yürüme güçlüğü, merdiven çıkmada zorlanma.
- Başlangıç Yaşı: Genellikle çocukluk.
- Tedavi Durumu: Gen tedavileri (AAV vektörleri) aktif çalışılıyor.
4. LGMD R7 – TCAP (Teletonin Eksikliği)
- Semptomlar: Hafif kas zayıflığı.
- Başlangıç Yaşı: Gençlik – erişkinlik.
- Tedavi Durumu: Nadirdir, destekleyici tedavi uygulanır.
5. LGMD R8 – TRIM32
- Semptomlar: Distal ve proksimal kas zayıflığı karışık olur.
- Başlangıç Yaşı: Genç erişkinlik.
- Tedavi Durumu: Şu an için deneysel seviyede.
6. LGMD R9 – FKRP
- Semptomlar: Omuz ve kalça kaslarında zayıflık, bazen kalp etkilenir.
- Başlangıç Yaşı: Değişken.
- Tedavi Durumu: Glikozilasyon odaklı tedaviler araştırılıyor.
7. LGMD R10 – TTN (Titin)
- Semptomlar: Geniş kas gruplarını etkileyebilir, kalp tutulumu yaygın.
- Başlangıç Yaşı: Erken veya erişkin yaşta.
- Tedavi Durumu: Fonksiyonel destek tedavisi uygulanıyor.
8. LGMD R11 – MYOT (Miyotilin)
- Semptomlar: Distal kas zayıflığı, yavaş ilerler.
- Başlangıç Yaşı: 30 yaş sonrası.
- Tedavi Durumu: Genetik danışmanlık ve fizyoterapi önerilir.
9. LGMD R12 – ANO5
- Semptomlar: Kas krampları, rabdomiyoliz.
- Başlangıç Yaşı: Geç ergenlik – erişkinlik.
- Tedavi Durumu: Semptomatik tedaviler uygulanır.
10. LGMD D1 – DNAJB6 (Otozomal Dominant)
- Semptomlar: Progresif kas zayıflığı, yüz kasları da etkilenebilir.
- Başlangıç Yaşı: 30 yaş sonrası.
- Tedavi Durumu: Kas fonksiyonunu koruyucu yaklaşımlar kullanılır.
11. LGMD D2 – TNPO3
- Semptomlar: Alt ekstremitelerde güçsüzlük.
- Başlangıç Yaşı: Genellikle 20’li yaşlar.
- Tedavi Durumu: Çok nadir, bireysel destek tedavileri.
12. LGMD D4 – CAPN3 (Dominant Varyant)
- Semptomlar: Hafif seyirli, ilerleyici kas güçsüzlüğü.
- Başlangıç Yaşı: 20’li–30’lu yaşlar.
- Tedavi Durumu: Destekleyici egzersiz ve yaşam tarzı düzenlemeleri.
Bu türde hem anneden hem babadan mutasyonlu gen alınması gerekir.
| LGMD Tipi | Etkilenen Gen | Açıklama |
|---|---|---|
| LGMD R1 | CAPN3 | Kalpain-3 eksikliği |
| LGMD R2 | DYSF | Disferlinopati |
| LGMD R3 | SGCA | Alfa-sarkoglikan |
| LGMD R4 | SGCB | Beta-sarkoglikan |
| LGMD R5 | SGCG | Gama-sarkoglikan |
| LGMD R6 | SGCD | Delta-sarkoglikan |
| LGMD R7 | TCAP | Teletonin eksikliği |
| LGMD R8 | TRIM32 | Tripartit motif içeren protein |
| LGMD R9 | FKRP | Fukutin-related protein |
| LGMD R10 | TTN | Titin geni |
| LGMD R11 | MYOT | Miyotilin |
| LGMD R12 | ANO5 | Anoctamin 5 |
| LGMD R13 | HSPB8 | Küçük heat-shock protein |
| LGMD R14 | POMT1 | Glikozilasyon bozukluğu |
| LGMD R15 | POMT2 | Glikozilasyon bozukluğu |
| LGMD R16 | ISPD | Glikozilasyon bozukluğu |
Otozomal Dominant LGMD (LGMD D)
Bu türde tek bir mutasyonlu gen hastalığa neden olabilir.
| LGMD Tipi | Etkilenen Gen | Açıklama |
|---|---|---|
| LGMD D1 | DNAJB6 | Şaperon proteini |
| LGMD D2 | TNPO3 | Transportin 3 |
| LGMD D3 | HNRNPDL | RNA bağlayıcı protein |
| LGMD D4 | CAPN3 | Kalpain-3 (dominant varyant) |